Stan prawny na 12.10.2026
Zadatek jest uregulowany w art. 394 Kodeksu cywilnego i pełni funkcję odszkodowawczą: gdy od umowy odstąpi kupujący, zadatek przepada, a gdy sprzedający — oddaje dwukrotność. Zaliczka w kodeksie nie występuje i jest wyłącznie częścią ceny, więc przy niedojściu transakcji co do zasady wraca.
Obie kwoty wpłaca się przy umowie przedwstępnej i obie zalicza się na poczet ceny, jeśli transakcja dojdzie do skutku. Rozjeżdżają się dopiero wtedy, gdy nie dojdzie.
| Sytuacja | Zadatek | Zaliczka |
|---|---|---|
| Transakcja dochodzi do skutku | zaliczany na poczet ceny | zaliczana na poczet ceny |
| Rezygnuje kupujący | przepada | wraca |
| Rezygnuje sprzedający | zwrot w podwójnej wysokości | wraca |
| Obie strony albo przyczyna niezależna | zwrot w pojedynczej wysokości | wraca |
| Podstawa prawna | art. 394 Kodeksu cywilnego | brak odrębnej regulacji |
Skutki wynikają z nazwy, a nie z intencji stron. Jeżeli w umowie przedwstępnej napisano „zadatek", sąd zastosuje reżim z art. 394 KC — nawet jeśli strony rozumiały tę kwotę jako zwykłą przedpłatę. Dlatego to jedno słowo warto uzgodnić z klientem wprost, a nie zostawiać szablonowi.
Hasło opisuje stan prawny na 12.10.2026 i nie jest poradą prawną w indywidualnej sprawie.